22 juli 1980: Torenbezetting tegen nieuwe kerncentrale
|
Zoeken: 1980-1989
Uitkomsten
- 1980-1989:
- de jaren in dit decennium
Onrust tijdens RARO-bijeenkomst
Tijdens een vergadering in Den Haag van de RARO (Raad van Advies voor Ruimtelijke Ordening) ligt het in de bedoeling van Van Rooij (directeur van de PNEM) om Moerdijk te verkopen als de meest geschikte locatie voor nieuw te bouwen kerncentrales. Tegenstanders/sters zorgen er voor dat dat niet gebeurt. Door lawaai en door het saboteren van licht en geluid, gaat het verkooppraatje de mist in.
Protest bij zitting Provinciale Staten
In de Provinciale Staten van Gelderland wordt gepraat over het voorstel van Gedeputeerde Staten om in te stemmen met de bouw van een kerncentrale in de Noordoostpolder door de EPON (ontstaan uit een fusie tussen de IJsselcentrale en de PGEM). De ingang van het provinciehuis in Arnhem wordt geblokkeerd door liggende mensen , onder het motto: "Kiezen voor kernenergie is over mensen heen lopen". Binnen wordt de vergadering na de opening meteen weer geschorst, omdat vanaf de publieke tribune een verklaring voorgelezen wordt en pamfletten naar beneden de vergaderzaal in worden gegooid. Als de vergadering weer gestart wordt, blijkt al snel dat de meerderheid instemt met de eventuele bouw van een kerncentrale in de Noordoostpolder.
Opnieuw veel tumult bij RARO-bijeenkomst
De Raad van Advies voor de Ruimtelijke Ordening (RARO), vergaderd in het Haagse Congresgebouw over de vestigingsplaatsen voor de nieuwe kerncentrales. Borssele wordt als meest geschikt en de Moerdijk (tot dan toe zwaar favoriet) als minst geschikte vestigingsplaats aangewezen. Zo'n 60 mensen verstoren de vergadering: ze vinden dat álle plaatsen ongeschikt zijn voor kerncentrales. De actievoerders-/sters laten ballonnen piepend leeglopen, lachen, fluiten, maken kortom veel lawaai. Als de voorzitter (Hans Wiegel) waarschuwt wordt het weer even wat rustiger, maar niet lang daarna zwelt het lawaai weer aan. Na dit spelletje zo lang mogelijk gespeeld te hebben, worden ze door de politie ontruimd. Dan wordt geprobeerd kortsluiting te maken en de geluidsapparatuur te saboteren. Buiten worden ze door de politie nog verder verspreidt als ze proberen bij de ramen van de vergaderruimte te komen.
Aandacht voor gevaren UF6
De Werkgroep Stop Kernenergie Almelo organiseert een stiltekring om James Harrison te herdenken. Harrison overleed in een Amerikaanse fabriek die uranium geschikt maakt voor verrijking. Het protest wijst vooral op de gevaren van uraniumhexafluoride (UF6). UF6 is de vorm waarin het uranium verrijkt wordt, ook in Almelo. UF6 is radioactief maar vooral chemisch heel giftig: in contact met water ontstaan er twee stoffen die extreem gevaarlijk zijn: fluorwaterstof en uranylfluoride. Bij het ongeluk in de Amerikaanse fabriek werden in een straal van enkele kilometers honderden mensen geëvacueerd. In Almelo zou het om duizenden mensen gaan, maar evacuatieplannen ontbreken.
Ongehinderde bezetting koppelstation
Het koppelstation in Ens (Noordoostpolder) wordt bezet door 50 mensen van het ‘KEMA-keurkorps’ en wordt afgekeurd voor het transporteren van atoomstroom. De beveiliging van dit belangrijke koppelstation is totaal afwezig; de sleutel van het hek hangt zelfs in een kastje aan de buitenmuur van het kantoortje. Volgens de actievoerders/sters is het makkelijk om van daar uit de stroomvoorziening in een groot gedeelte van Noord-Nederland lam te leggen. Zelfs nadat de politie gebeld is, weigeren ze te komen en ontkennen later iets van een bezetting te weten. Na plusminus een uur op het terrein rond gelopen te hebben, verlaat iedereen zelf het terrein en laten daarbij de poort open staan. Een week later neemt de IJsselcentrale de beslissing om de 5 koppelstations in haar verspreidingsgebied continu te bemensen.
'Stem tegen kernenergie'
Onder het motto "Stem tegen Kernenergie" wordt in Utrecht een grote landelijke actiecampagne gestart gericht op de Tweede Kamerverkiezingen op 25 mei. Aanleiding hiervoor is het toenemende besef dat als het huidige CDA/VVD-kabinet herkozen wordt, er geen enkele mogelijkheid bestaat voor een andere energiepolitiek. Hoewel de organisatoren niet de illusie hebben dat met een CDA/PvdA-kabinet alles bereikt is, heeft men hoop dat juist op dat vlak, met enige druk van buitenaf, standpunten te veranderen en te beïnvloeden zijn. Er is vanuit delen van de antikernenergie-beweging forse kritiek op de campagne: vooral het parlementaire karakter van de campagne stuit op onbegrip.
Ondanks het feit dat de campagne door het ongeluk in Tsjernobyl (26 april) flink de wind mee krijgt, heeft het toch niet het gewenste resultaat. Na de Tweede Kamerverkiezingen op 25 mei komt er uiteindelijk toch een nieuw CDA/VVD-kabinet. Maar door vlak na Tsjernobyl en al voor de verkiezingen hun pro-kernenergie standpunten af te zwakken, maken ze de "Stem tegen Kernenergie" campagne ogenschijnlijk overbodig: de plannen voor de bouw van nieuwe kerncentrales verdwijnen in een la.
Welke vestigingsplaats wint?
Binnen vergadert de Kamercommissie voor EZ over de vestigingsplaatsen voor nieuwe kerncentrales: gaat de Kamer akkoord met de PKB (Planologische Kernbeslissing) waarin 5 locaties genoemd worden?
Buiten op het Binnenhof is een soort ‘zeskamp’ tussen de mogelijke locaties: Borssele, Moerdijk, Maasvlakte, Noordoostpolder en Eemshaven. Allerlei “elementaire zaken” voor vestigingsplaatsen komen aan de orde: van “sjouwen met vaatjes radio-aktief afval, rennen met stralingspakken en gasmaskers tot evakueren en kernraketten stapelen”.
Binnen komt de PvdA met een aantal extra Kamerleden en kan op die manier uitstel realiseren van het debat. Na wat soebatten wordt afgesproken 6 mei het debat te vervolgen. Maar dan is de situatie ondertussen heel anders….
'Bodemloze put' voor nieuwe kerncentrales
Op deze, naar later blijkt, gedenkwaardige dag uit de geschiedenis van kernenergie, voert Stop Borssele een actie in Middelburg. Bij het kantoor van de PZEM (de exploitant van de kerncentrale in Borssele) wordt geprotesteerd tegen de lobby van de elektriciteitsmaatschappij voor een tweede kerncentrale in Borssele. In een ‘bodemloze put’ worden biljetten van 80 miljoen gulden gestort die PZEM verwacht uit te geven voor de voorbereiding van de komst van de kerncentrale. Op het 80 miljoen biljet een waarschuwing dat “het niet door derden verhandeld mag worden”. Ook wordt het ‘Sprookje van Borssele twee’ verteld over al die ministers die graag kernenergie willen.
Door het ongeluk in Tsjernobyl op die dag, verdwijnen de plannen voor nieuwe kerncentrales snel helemaal achter in de koelkast. Er blijkt dan door PZEM al 10 miljoen uitgegeven te zijn aan de voorbereiding van de tweede kerncentrale in Borssele.
'Met de groe(n)ten uit Dodewaard'
Een marktkraam op de zomermarkt van 1986 in Dodewaard. Onder het motto “Je moet de groe(n)te uit Dodewaard hebben” ligt een bakfiets vol met in felle kleuren gespoten verlepte groente. De groenten zien er afschuwelijk uit en zijn ook nog eens verschrikkelijk duur. In de kraam worden de groenten aangeprezen. Het zijn de laatste min-of-meer eetbare, maar flink besmette groenten die nog verkrijgbaar zijn nadat de ramp in de kerncentrale in Tsjernobyl alle landbouwproducten onbruikbaar heeft gemaakt. Spinazie is er niet, dat mag niet gegeten worden. Natuurlijk zijn er voor de Dodewaarders anti-kernenergie-ballonnen en folders tegen kernenergie.
Blokkade Dodewaard
Als reactie op de ramp in Tsjernobyl wordt er door de basisgroepen een blokkade bij de kerncentrale in Dodewaard georganiseerd. Ondanks de korte voorbereidingstijd en het feit dat het een verrassingsactie moet zijn (dus niet openbaar aangekondigd kan worden), zijn er zo'n 60 mensen uit voornamelijk Gelderland aanwezig. De ploegenwisseling van de centrale wordt 2 uur opgehouden. Als het de 6 plaatselijke agenten niet lukt de blokkade te beëindigen, wordt een peloton ME ingezet die 'het karwei' klaren.