12 februari 1981: Kerncentrale-model in brand
|
Zoeken: 1980-1989, Noord-Holland
Uitkomsten
- 1980-1989:
- de jaren in dit decennium
KEMA-afval in Petten geblokkeerd
Een vijftigtal activisten/es onderschept een transport met radioactief afval van de KEMA in Arnhem naar het ECN-terrein. Vlak voor het terrein in Petten wordt de vrachtwagen geblokkeerd en worden de rem- en brandstofleidingen kapot getrokken. Nadat de leidingen hersteld zijn, worden de demonstranten/es van de weg gesleept.
De KEMA is bezig om het op haar eigen terrein begraven radioactief afval op te graven. Al het afval en de besmette grond wordt vervoerd naar de ECN, waar het opgeslagen wordt tot dat het in zee gedumpt zal worden.
Opnieuw demonstratie tegen dumpingen
De tweede anti-dumpingsdemonstratie dit jaar. Omdat het dumpingschip deze keer uit Den Helder zal vertrekken en niet uit IJmuiden zoals de vorige jaren, is deze demonstratie ook in Den Helder. Net als in Petten, ruim twee maanden eerder, nemen ruim 500 mensen deel. De transporten van het afval zullen op 31 augustus plaats vinden, zo is aangekondigd. De aandacht binnen de antikernenergiebeweging tegen de dumpingen is groot, de organisatie en mobilisatie loopt op volle toeren. De route van Petten naar Den Helder is verdeeld voor verschillende soorten acties (met en zonder blokkade-materialen bijvoorbeeld). Er wordt een actiehandboek verspreid met praktische, juridische en EHBO-tips en tevens met uitleg over de verschillende groepen en acties.
Vervroegde dumpingstransporten geheime operatie
Om de "geweldsspiraal te doorbreken", besluit de Commissaris van de Koningin in Noord-Holland, Roel de Wit, dat de transporten van het radioactief afval van Petten naar Den Helder in 't geniep anderhalve week vóór de geplande datum plaats zullen vinden. Zelfs de ME'ers die de transporten moeten begeleiden, krijgen te horen dat het om een oefening gaat. Toch zijn er in Den Helder al snel demonstranten/es aanwezig. Daar wordt de in de haast gevormde blokkades gewelddadig door de marechaussee ontruimd. Hierbij valt een vrouw van een zes meter hoog talud en raakt ernstig gewond. Terwijl actievoerend Nederland wakker gebeld wordt, wordt het grootste gedeelte van het afval vrijwel ongestoord vervoerd. Roel de Wit neemt deze maatregel, omdat de anti-dumpingsacties in '82 door de antikernenergie beweging zijn aangewezen als speerpunt en omdat hij ook wel in de gaten heeft dat er elk jaar sowieso al meer mensen aan mee doen en daarom de (terechte) indruk heeft, dat het wel eens zeer druk zou kunnen worden op de smalle wegen tussen Petten en Den Helder. De plannen van de anti-dumpingsgroepen, waar maanden aan gewerkt is, vallen in duigen. Geïmproviseerd zal er moeten worden. Toch zijn er 's middags zo'n 600 blokkeerders/sters. Het optreden van de politie hangt af van de omstandigheden: als het donker is (donderdagnacht en vrijdagavond) zeer hard en onbeschoft en overdag als er meer pers aanwezig is, veel minder gewelddadig. Verder zijn er bij Petten rechtse-demonstranten met T-shirts, waarop de tekst: Demonstranten zijn we zat. De aanvoerder van deze club is campinghouder Franssen. Ze proberen demonstranten/es te isoleren en in elkaar te slaan of in het Noord-Hollandskanaal te gooien. Dit lukt nauwelijks omdat iedereen zeer attent is en elkaar goed in de gaten houdt.
De ME gebruikt bij het opruimen van de blokkades de zgn. opbrengstokjes. Een vierkante stok van 37,6 cm lang en 2 cm dik. Ze steken die, met de armen gekruist, achter de hiel van iemand in een zitblokkade en slepen ze zo weg; een zeer pijnlijke ervaring.
Roel de Wit uit 's avonds op het NOS-journaal zijn tevredenheid met deze militaire operatie. De vervroeging van de transporten is echter zo geheim gehouden, dat de plaatselijke overheden nergens van weten en dat er in het ziekenhuis in Den Helder niet eens een arts aanwezig is, als daar de zwaargewonde vrouw (gebroken lendenwervels) binnen gebracht wordt. Het tevreden gezicht van De Wit zal de dagen erna toch wel enigszins nadenkend worden.
In november vindt in plaatselijke schouwburg de fototentoonstelling 'Zo was Den Helder (radio) aktief' plaats.
Banden lek van vrachtwagens transportbedrijf
Van Santen Transport is één van de bedrijven die bij de dumpingen het afval van het ECN naar Den Helder heeft vervoerd. In de nacht van 22 op 23 augustus wordt het bedrijf, dat gevestigd is in Haarlem, bezocht: van 29 vrachtwagens worden de banden kapot geprikt en er worden leuzen gekalkt. Uit de persverklaring: "Dit alles terwijl meneer Van Santen (schoft) 50 meter verderop van een verdiende nachtrust lag te genieten. De grijns op zijn gluiperige gezicht zal ondertussen wel verdwenen zijn. Van Santen doet ieder jaar weer mee aan de dumping en strijkt er z'n vette premies op. Ja kan daar niet vaak genoeg op bezoek gaan. Geen dumping meer, hé meneer Van Santen? En ook niet op land en ook niet in de zoutkoepels".
Opnieuw transportbedrijf aangepakt
Vrijdagnacht: twee auto's volgeladen met verf, rotte eieren, vissen en lijm, het bekende materiaal. Op naar IJmond Transport in Beverwijk. Dat is een overkoepelende organisatie (Van Santen valt er bijvoorbeeld ook onder) en verdiend aan de afvaltransporten. In 4 minuten is de gevel vrolijk gekleurd, de ramen volgeplakt en de stank in de hal ondragelijk. Tegelijkertijd wordt er een brief gepost naar het ECN, de vakbonden, Den Haag, etc., waarin staat dat IJmond Transport voortaan afziet van vervoer bij de dumpingen. De brief ziet er heel echt uit en de Schager Courant en Trouw nemen het dan ook op
Bezetting 'Boze zeemeermin' van RGD
De Rijks Geologische Dienst in Haarlem wordt bezet door 80 vrouwen van 'De Boze Zeemeermin'. De RGD werkt mee aan een internationaal onderzoek naar de geschiktheid van de diepzeebodem voor opslag van atoomafval. Uit de persverklaring: "Om te laten zien dat we niet in het 'wegstoppen van radioactiviteit' geloven, hebben we het gebouw van deze dienst in Haarlem bezet. Het doen van onderzoek naar zogenaamde oplossingen voor het afvalprobleem rechtvaardigt alleen maar de heilloze voortgang van de productie van kernenergie en kernwapens". Twaalf vrouwen worden, volstrekt willekeurig, meegenomen naar het bureau en één wordt er opgepakt wegens het schilderen van een leus op een ME-bus. Iedereen wordt aan het eind van de middag weer vrijgelaten.
Veel mensen bij demonstratie tegen dumpingen
Duizend mensen demonstreren in Amsterdam tegen de dumpingen. De opkomst is groot, gezien de korte voorbereidingstijd en minimale aankondiging. In tegenstelling tot de verwachtingen, een gezellige wandeling van de basisgroepen, wordt het een volwassen demonstratie met sprekers aan het eind.
Na de demonstratie gaan een aantal mensen naar Krasnapolsky, waar een verkiezingsbijeenkomst van het CDA plaats vindt. Er wordt gezongen: "Dump het CDA, dump de bijbel; geen atoomafval in zee!"
Voorbereiding dumpingsoperatie: politie wil mogen schieten op menigte
Dertig anti-kernenergie activisten/es bezetten de kamer van de Commissaris van de Koningin in Noord-Holland in het provinciehuis in Haarlem. Na drie uur op z'n kamer te hebben gezeten, wordt er een verklaring voorgelezen. De onderhandelingen met Roel de Wit leveren niets op dan wat aardige, begrijpende edoch geslepen taal. Na het gesprek verlaat iedereen vrijwillig het gebouw. Buiten is er nog een felle charge, omdat er een leus geverfd wordt.
Tijdens de bezetting zijn er geheime notulen van de voorbereidende vergaderingen over de dumpingoperatie gevonden en gefotografeerd. De papieren onthullen veel over de militaire manier van denken die uiteindelijk geleid heeft tot die slinkse geheime operatie: het vervroegen van de transporten.
Het meest schokkend is de discussie die tijdens het opstellen van het draaiboek woedt, over de bevoegdheid van de politie om in gevaarlijke situaties te schieten. De politie is niet gelukkig met de beperkte mogelijkheden die zij heeft om het vuur op een menigte te openen. Zij wil meer bevoegdheden hebben, minder remmen die het vuurwapengebruik tegen moeten gaan. Bijna de gehele vergadering is het met ze eens! Alleen de ambtenaar van Binnenlandse Zaken blijft op de lijn van het Ministerie. De vergadering wordt dan ook door de minister stevig op de vingers getikt: de politie mag pas schieten als "er een levensbedreigende situatie is én als de dader te individualiseren is". De discussie gaat ook over het inzetten van traangas; het ontruimen van de blokkades mag niet te lang duren. Men verwacht 1800 á 1900 ME'ers nodig te hebben voor de gehele dumpingoperatie. Door de truc van De Wit, vervroeging van de transporten, zijn dat er wat minder geworden. De acties echter, zijn alleen maar heviger en ongrijpbaarder geworden.
Transportbedrijf dumpingen: vrachtwagens in vlammen
'Geen Dumping 83' slaat opnieuw toe. Dit keer bij het transportbedrijf Boudesteyn in Beverwijk. Vijf vrachtwagens branden helemaal uit. Boudesteyn was betrokken bij het vervoeren van het afval van Petten naar Den Helder. Uit de persverklaring: "Want het gaat niet alleen om dumpen in zee, niet alleen om het probleem nucleair-afval; we willen geen kernenergie. Protesteren tegen de dumpingen is protesteren tegen kernenergie en vechten tegen de machthebbers die ons daar mee opzadelen".
Demonstratie tegen kernafval in Velsen
Als blijkt dat het dumpen in zee van radioactief afval door het enorme verzet niet meer mogelijk is, wordt besloten het op land op te slaan. Maar de plaats voor deze tijdelijke opslag wordt een probleem. Veel mogelijke steden worden genoemd, maar Velsen wordt plotseling de belangrijkste kandidaat. Ongeveer 2000 Velsenaren demonstreren tegen deze plannen, terwijl een voorlichtingsbijeenkomst van het ministerie van VROM (Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer) verstoort wordt. Het moet duidelijk worden dat ook opslag op land niet getolereerd wordt, zolang men door gaat met het produceren van kernafval.