17 januari 1976: Deur tot deur in Dodewaard
|
Zoeken: Radioactief afval, Zeeland
Uitkomsten
Brief EPZ (of Greenpeace?) over opwerkingstransporten
30.000 Zeeuwse huishoudens ontvangen een brief over de risico's van het transport van splijtstof. Op het eerste gezicht komt de brief van de EPZ, de eigenaar van de kerncentrale in Borssele. Maar bij nauwkeurig lezen blijkt Greenpeace de afzender te zijn. Borssele is van plan binnenkort weer een transport met gebruikte brandstof naar de opwerkingsfabriek in het Franse La Hague te sturen. Greenpeace protesteert daartegen en vindt dat er meer openheid over de transporten moet komen.
Blokkade transport naar opwerkingsfabriek
Vijftien actievoerders van Greenpeace ketenen zich vast aan een transport met splijtstof die net het terrein van de kerncentrale in Borssele verlaten heeft. De vrachtwagen is op weg naar de opwerkingsfabriek in het Franse La Hague. Het lukt de activisten om de vrachtwagen met de container 2,5 uur op te houden. Zolang heeft de ME nodig om de kettingen door te knippen waarmee ze vast zitten. De datums van deze transporten worden nog steeds geheim gehouden uit angst voor acties. Een jaar later krijgt Greenpeace een actieverbod voor een half jaar voor de Borssele transporten. Daarna houdt eerst België het tegen en later worden ze verboden omdat er te hoge stralingswaarden zijn waargenomen bij eerdere transporten. Pas Kerst 1998 worden ze weer toegestaan, maar juridische procedures tegen de vergunningen zal weer veel vertraging opleveren.
Radioactieve lozingen door opwerking
Greenpeace brengt 250 gram sediment en 150 milliliter water aan land bij de kerncentrale Borssele. Het is precies het aandeel dat Borssele heeft in de monsters die Greenpeace naar boven heeft gehaald bij de opwerkingsfabriek in La Hague. Volgens de Nederlandse wetgeving is de radioactiviteit zo hoog dat het radioactief afval is. VROM weigert eerst de boot vanuit Scheveningen te laten vertrekken met het radioactief afval aan boord, maar haalt bakzeil als Greenpeace voet bij stuk houdt: het wil het terugbrengen naar de rechtmatige eigenaren; de kerncentrales. Opwerking staat al lang ter discussie, vooral door de radioactieve lozingen en ook omdat het onnodig is: er is geen markt voor het plutonium. Ook is volgens Greenpeace directe opslag goedkoper dan eerst opwerking en dan opslaan.
6000 liter radioactief water terug bij kerncentrale Borssele
Greenpeace dumpt 6000 liter radioactief afvalwater bij de kerncentrale in Borssele. Het water is afkomstig van de lozingspijp van de opwerkingsfabriek in het Franse La Hague. Toen Greenpeace van de minister geen toestemming kreeg om het afvalwater aan land te brengen, besloot men het zonder toestemming bij de kerncentrale achter te laten. De kerncentrale is volgens Greenpeace verantwoordelijk voor het radioactieve vervuilde water. Twee grote tanks worden voor de poort achtergelaten en nog twee tanks over het hek van de kolencentrale getild en daar neer gezet. De COVRA haalt in opdracht van VROM het afval op en slaat het op. Er blijkt inderdaad sprake van verhoogde straling. “La Hague loost zonder blikken of blozen 230 miljoen liter per jaar, maar zodra er een klein deel van dit water wordt teruggebracht, weet niemand er raad mee”, aldus Greenpeace.
Snelwegblokkade door overkill politie mislukt
Onder grote politiebewaking rijdt er vanuit Petten een transport met hoogradioactief afval (brandstof van de proefreactor op het ECN-terrein) naar de COVRA in Borssele. Aan dit eerste van drie transporten is veel juridisch en procedureel getouwtrek vooraf gegaan. De ECN zit met haar brandstof in de maag. Normaliter wordt dat getransporteerd naar de VS, waar de reactor ook haar nieuwe brandstof van krijgt. Maar door besluiteloosheid van de HFR-exploitanten om om te schakelen naar andere brandstof, wil de VS het afval niet terug nemen. De reactor moet sluiten als er geen oplossing gevonden wordt. Het afval wordt nu opgeslagen bij de COVRA in een loods voor laag- en middelactief afval. In Zeeland is er veel ongenoegen: ze voelen zich als vuilnisvat gebruikt. Al in april 1999 werden er door Greenpeace 7000 Zeeuwse protestkaarten afgeleverd bij het ministerie van Economische Zaken. Eerder al had de SP bij de COVRA actie gevoerd tegen het voornemen.
Zo’n 25 activisten (voornamelijk van de SP) proberen op de snelweg bij Rilland het transport te blokkeren. Maar de enorme overkill aan politie sluit de groep demonstranten op de parkeerplaats naast de snelweg in, als het transport in de buurt komt. Het is sinds lange tijd weer een eerste poging om tegen hoogradioactieve afval transporten uit kerncentrales actie te voeren.
Milieu-actie niet getolereerd
Opnieuw een blokkade actie van (voornamelijk) SP tegen het transport van hoogradioactief afval van Petten naar de COVRA. Bij Reimerswaal willen de activisten met kruiwagens vlak voor het transport de snelweg op (vlak voor het transport is er altijd een ‘autoloze’ ruimte, omdat niemand het transport mag inhalen en opritten worden afgezet). De aanwezige ME grijpt hard in en er vallen klappen. De activisten snappen iets niet: je mag blijkbaar alles blokkeren (boeren, taxichauffeurs, vrachtwagenchauffeurs, etc), als het maar voor je eigen portemonnee is. Voor het milieu wordt niets getolereerd.
Greenpeace op koepel kerncentrale Borssele
‘s Morgensvroeg, uren voor een transport naar de opwerkingsfabriek in La Hague zal vertrekken, knippen zes activisten van Greenpeace de omheining rond de kerncentrale in Borssele kapot en twee van hen lukt het om op de koepel te klimmen met een groot spandoek: Stop opwerking. Ze worden uiteindelijk ook gearresteerd. Een afgang voor de beveiliging van de centrale. "Ik ben niet gelukkig met de effectiviteit van onze beveiliging. Daarom zullen we dit voorval goed analyseren, zodat zoiets niet nog eens kan voorkomen", zegt een resolute directeur Bongers.
Gebouw voor hoog-radioactief afval geopend
De koningin opent hoogstpersoonlijk het gebouw voor hoogradioactief afval (HABOG) bij de COVRA in Borssele. Veel maatschappelijke groepen nemen aanstoot aan het feit dat de koningin zich leent voor deze opening van een omstreden faciliteit. Zo plaatsen de Zeeuwse Milieu Federatie en Greenpeace advertenties en roept WISE de koningen in een open brief op niet te gaan. Demonstranten protesteren bij de ingang met spandoeken en rollenspel. De HABOG is omstreden omdat het gepresenteerd wordt als een oplossing voor het radioactief probleem. Voor een beperkte periode (ongeveer 100 jaar) zal het afval hier in opgeslagen worden. Wat er vervolgens de duizenden jaren daarna mee moet gebeuren is nog steeds, na 40 jaar internationaal onderzoek, onduidelijk. De HABOG is buitendijks gebouwd en met de stijging van de zeespiegel is dat geen vertrouwenwekkende locatie.
Actie tegen 1ste transport van opwerkingsfabriek terug naar Nederland
Dinsdagmiddag 28 september om 5 uur vertrekt vanuit La Hague de eerste trein met de container met opgewerkt afval richting COVRA. Op woensdagmorgen om 10.40 rijdt de trein onder zware politiebewaking het terrein van de COVRA op. Activisten van Greenpeace is het ondanks de zware beveiliging gelukt om op het terrein van de COVRA en zelfs op de HABOG te komen en te protesteren tegen opwerking en kernenergie. Het is het eerste transport dat terug komt van de opwerkingsfabriek in La Hague (met radioactief afval uit de kerncentrale van Borssele). Uit Sellafield waar het afval uit Dodewaard naar toe is gebracht voor opwerking, wordt voorlopig nog niets terug verwacht. De opwerkingsfabrieken halen bij lange na niet de geplande capaciteit.
Plutonium Borssele bruikbaar in kernwapens
Het tweede transport van de opwerkingsfabriek in het Franse La Hague komt in het diepste geheim (of interesseert niemand zich ervoor?) aan bij de COVRA in Borssele. Greenpeace doet nog een symbolische actie. Omdat niemand weet wat te doen met het plutonium dat uit de brandstof wordt gehaald bij opwerking, bied Greenpeace een enorme 'kernbom' van 6 bij 2 meter aan bij de opslagplaats van hoogradioactief kernafval. De kerncentrale Borssele 'produceert' per jaar ruim 100 kilo plutonium, hetgeen, ook al wordt dat vaak tegengesproken, geschikt is voor kernbommen.