26 september 1986: Enorme opkomst afsluitende demonstratie actieweek
|
Zoeken: kernenergie, demonstratie, Den Haag
Uitkomsten
- demonstratie:
- Het lopen van een (van te voren astgestelde) route
Nederlands plutonium voor VS-kernwapens
Ongeveer 30 mensen van de stroomgroep Stop Kernenergie Den Haag en het IKV protesteren bij het voorlichtingskantoor van het ECN in Den Haag tegen het 'informatie'-materiaal. Als symbolisch protest werd het een stapel materiaal verbrand. Volgens de actievoerders zijn de Nederlandse proefreactoren betrokken bij het kernwapenprogramma in de VS. Brandstof uit de reactoren, zoals de IRI in Delft, wordt naar de VS vervoert waar het in het kernwapenprogramma terecht kan komen, zo is uit onderzoek gebleken. Zelfs minister van EZ (Van Aardenne) moet later toegeven dat dat niet uit te sluiten is.
Topnux-conferentie
Een meerdaags bijeenkomst (genaamd 'Topnux') georganiseerd door de European Nuclear Society (een lobby club van kernenergievoorstanders en mensen uit de nucleaire industrie), vindt plaats in het congresgebouw in Den Haag. Het begint met een congres. Het LPTK (Landelijk Platform Tegen Kernenergie, een samenwerkingsverband van zo'n 15 maatschappelijke en politieke groeperingen) organiseert een picketline waar 50 mensen aan mee doen. De politie is massaal aanwezig, maar de meeste bezoekers zijn al heel vroeg het gebouw binnen geloodst. Er is nog een persconferentie waar een nieuwe brochure ('Het dossier kernenergie kan gesloten worden') wordt gepresenteerd en waar Tsjechische activisten informatie geven over de pogingen van de westerse nucleaire industrie vaste voet aan de grond te krijgen in Oost-Europa.
Een affiche, gemaakt ter herinnering aan de ramp in Tsjernobyl, wordt landelijk door meer dan 60 groepen verspreidt en geplakt
Demonstratie 'Don't nuke the climate' tijdens milieuconferentie
Van 13 tot 24 november vindt in Den Haag de COP-6 conferentie plaats. Op deze grote VN-milieuconferentie (de vorige was in Kyoto) moeten afspraken worden gemaakt over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. De nucleaire lobby probeert dat uit te buiten door kernenergie als oplossing te presenteren. Hoewel ze op de vorige conferenties volop aanwezig waren, waren hun resultaten gering. Nu proberen ze kernenergie als een van de middelen goed gekeurd te krijgen, die landen mogen inzetten om hun emissiedoelstelling in het buitenland te halen. In vaktermen heten die middelen 'Clean Development Mechanisms'. De conferentie wordt een fiasco voor het milieu: er wordt helemaal geen afspraak gemaakt over de implementatie van eerdere normen. Er worden veel milieuacties gevoerd tijdens de hele conferentie en 13 november is uitgeroepen tot No Nukes dag. In de nacht ervoor worden er posters geplakt, waar meteen al een aantal mensen bij worden gearresteerd. ’s Middags is er een ‘don’t nuke the climate’ demonstratie. Er nemen ongeveer 50 mensen aan deel die niet eens in de buurt van de congresplek mogen komen. In een park wordt de demonstratie ontbonden. Hoewel minister Pronk (voorzitter van de conferentie) van tevoren heeft gezegd dat ruim baan gegeven moet worden voor protest (dat zou zijn beleid alleen maar ondersteunen) is de Haagse politie altijd in grote getale aanwezig en grijpt vaak hard en snel in. Er is een samenscholingsverbod in de buurt van het congrescentrum, maar toch lukt het veel groepen om acties te laten slagen.
Veel arrestaties bij verboden demonstratie
Als duidelijk is dat de COP6-conferentie gaat mislukken en een aantal landen onder aanvoering van de VS implementatie van eerder gemaakte afspraken saboteert, wordt er overhaast een ‘walk of shame’ georganiseerd. Deze demonstratie zal langs een aantal ambassades gaan die proberen kernenergie op de agenda van de conferentie te krijgen: VS, Japan, Canada, China en India. De politie verbiedt de demonstratie (er zouden niet genoeg agenten zijn voor ‘begeleiding’, en het zou niet precies 48 uur van tevoren aangemeld zijn). Als na lang heen en weer gepraat het overgrote deel van de betogers toch vanaf het Malieveld de straat op loopt om met de demonstratie beginnen, komen van alle kanten ME-bussen die iedereen klem rijden: politie genoeg blijkbaar. Iedereen wordt ingesloten en gearresteerd: 129 demonstranten zitten tot laat in de middag vast en een aantal die anoniem wensen te blijven nog langer. Zoveel arrestaties is in Nederland nog niet eerder voorgekomen bij een anti-kernenergie demonstratie.
Twintig jaar Tsjernobyl
Eerst bij de Wit-Russische en daarna bij de Oekraïense ambassade in Den Haag is er een wake om de ramp in Tsjernobyl te herdenken. In de nacht van 25 op 26 december om precies 1.23 uur, (Nederlandse tijd 0.23 uur) vond de grootste ramp uit de civiele kernenergie plaats. Al is Tsjernobyl het ernstigste ongeluk, het is zeker niet het eerste of het laatste ongeluk in een kerncentrale. Op een groot spandoek wordt dat duidelijk gemaakt. Het Internationale Atoom Energie Agentschap (IAEA) zegt dat er 4000 doden te verwachten zijn door het ongeluk, maar baseren zich op een studie die in de inleiding spreekt van 8000 en als de gegevens heel kritisch gelezen worden zelfs uitkomt op 10.000 tot 25.000. De Internationale Artsenvereniging IPPNW komt met een rapport waarin gesteld wordt dat alleen al tot 2006 tussen de 50.000 en 100.000 liquidatoren (schoonmakers) zijn overleden en dat in heel Europa verhoogde leukemiesterftecijfers waar te nemen zijn. Maar in de publieke opinie zijn vooral de IAEA-cijfers.
Borssele tot 2034 open? Sluiten!
's Middags tijdens het debat wordt op Het Plein in Den Haag gedemonstreerd tegen het convenant tussen EPZ en Rijk om kerncentrale Borssele tot en met 2033 open te houden. Een half uur voor het debat wordt er nog weer een wijziging doorgegeven aan de Kamerleden, die daarop besluiten de uiteindelijke beslissing weer uit te stellen. Maar dat zal uiteindelijk weinig veranderen, is de verwachting: de beslissing zal door een Kamermeerderheid gesteund worden. Een beslissing die genomen zal worden terwijl gegevens, waarop Van Geel het voornemen stoelt (het advies over de hoogte van de schadevergoeding die de Staat zou moeten betalen) nog steeds geheim worden gehouden.
Voor de Kamer op het Plein wordt door tegenstanders van kernenergie een grote kerncentrale opgeblazen, die vervolgens langzaam leeg loopt. Activisten vormen de leus "Kies Duurzaam, Sluit Borssele".
'Ministerie onbereikbaar door kernramp'
Greenpeace hangt bij het ministerie van VROM een groot spandoek op met de tekst: ‘Dit ministerie is op 22 november onbereikbaar door een kernramp’. In aanvulling op de overheidscampagne ‘Denk Vooruit’ waarschuwt Greenpeace tegen de gevaren van kernenergie.
In september startte de overheid de voorlichtingscampagne ‘Denk Vooruit’ met televisiespotjes en een website. Onder het motto ‘rampen vallen niet te plannen, wél te voorkomen’, laat de campagne aan burgers zien wat ze moeten doen bij een ramp. Greenpeace wil met de eigen versie van de ‘Denk Vooruit’-campagne laten weten dat kernrampen voorkomen kunnen worden, simpelweg door te kiezen voor energiebesparing en schone energie. Een kerncentrale is dan niet nodig. Vijf actievoerders worden gearresteerd.
NSS pre-event Haagse Hogeschool
Het wordt de grootste politieke top ooit in Nederland gehouden met 53 ‘wereldleiders’, en de beveiliging zo enorm dat zelfs voetbalwedstrijden worden afgelast omdat alle agenten in Den Haag moeten worden ingezet voor beveiliging (kosten 200 miljoen euro). Superlatieven te weinig om het belang van de Nuclear Security Summit die op 24 en 25 maart in Den Haag plaats vindt duidelijk te maken. Tegenstanders hebben zo hun twijfels over dat belang en de nucleaire top: het feit dat er niet gepraat gaat (mag) worden over kernwapens en over kernenergie, maar uitsluitend over radioactieve stoffen in verkeerde handen –“atoomterrorisme”, maakt zo’n top inhoudsloos en alleen voor de bühne.
Voor de deur van de Haagse Hogeschool waar een pre-event van de NSS plaatsvindt, wordt gedemonstreerd (onder andere tegen de kosten) met de leus ‘Stop nuclear power –Abolish poverty!’
Activisten in Hofvijver
Enkele mensen is het toch gelukt in de Hofvijver in hartje Den Haag te protesteren tegen de nucleaire top. Met en tweetal spandoeken (‘Disarm all nuclear weapons’ en ‘240.000 jaar kernafval – Veiligheid? Ben je mal?’) . Het protest duurt niet lang, want ook in de Hofvijver is er volop politie die met boten patrouilleert. Vier mensen worden gearresteerd.
Ongeveer tezelfdertijd worden bij het Centraal Station door de Haagse politie ruim 50 mensen die een petitie aan willen bieden tegen nieuwe kernwapens gearresteerd. Iedereen zal vrijgesproken worden door de rechter; maar ja, dat is maanden later….