1 oktober 1980: 'Wij sluiten Dodewaard per girokaart'
|
Zoeken: afval, in, anders, nl, 1980-1989
Uitkomsten
- 1980-1989:
- de jaren in dit decennium
Van KEMA naar ITAL
In drie bakfietsen wordt op deze vrijdag door zo'n 20 mensen vanaf de KEMA in Arnhem radioactieve grond (verpakt in aluminiumfolie) naar het ITAL (Instituut voor Toepassing van Atoomenergie in de Landbouw) in Wageningen vervoerd. De Wageningse groepen "vinden het absurd dat bij de KEMA radioactief vervuilde grond wordt afgegraven, terwijl bij het ITAL schone grond radioactief besmet wordt". Dat laatste wordt gedaan voor proeven om de gevolgen van radioactiviteit op gewassen te onderzoeken.
De verantwoordelijke minister Ginjaar, heeft kort daarvoor besloten dat delen van het KEMA-terrein afgegraven moeten worden om het daar begraven radioactief afval te verwijderen.
Hongerstaking tegen afval in zee
Enkele dagen na de ontruiming van de blokkades en het vertrek van het dumpingschip Andrea Smits naar de Atlantische Oceaan, beginnen twee mensen uit Beverwijk op de sluis in IJmuiden met een hongerstaking. Ze solidariseren zich met het schip van Greenpeace dat pogingen doet de dumping van radioactief materiaal in de Atlantische Oceaan te voorkomen. Met steun van mede-activisten houden ze het enkele dagen vol, maar de gevraagde toezegging van de minister dat er niet gedumpt wordt komt niet. Als het storten van het afval in zee heeft plaatsgevonden wordt de hongerstaking opgeheven.
Dode vis voor KEMA
Onder het motto 'De Zee bedankt KEMA' wordt voor de poort van de KEMA in Arnhem 400 kilo rotte vis gedumpt. Dit als protest tegen het feit dat het radioactieve afval, dat op het terrein opgegraven wordt, in zee gedumpt gaat worden. Dumpen "is funest voor de zeeflora en -fauna, maar ook voor de rest van het milieu en dus uiteindelijk voor de mens". Ook Neptunus is aanwezig.
Afval in tuin staatssecretaris
Als protest tegen de vergunning die Ineke Lambers-Hacquebard (D'66 en staatssecretaris) verleende aan het ECN, voor het dumpen van het radioactieve afval, worden bij haar thuis in Opende, vaten met giftig chemisch afval in de tuin gedumpt. Dit alles onder het motto: "Als dumpen zo gemakkelijk gaat...".
Tijdelijke opslag in tuin minister
In de tuin van minister Winsemius (VROM) wordt een tijdelijke opslagplaats voor radioactief afval gegraven; vaten worden gedumpt als protest tegen de mogelijke opslag in Petten en tegen de "McKinsey-methode" waarmee de minister verschillende gemeentes heeft overvallen om een opslagplaats te realiseren. In de buurt waar de mminister woont in Laren (N-H) worden folders uitgedeeld, met de mededeling dat de tuin gekozen is als tijdelijke opslagplaats.
Boortorenverbranding in Gasselte
In het Drentse Gasselte vindt ‘de eerste boortorenverbranding’ plaats. De Atoomalarmgroepen in Noord-Nederland hebben “geen zin meer in een discussie met een regering die al tien jaar niet naar hun argumenten luistert”. De zoutkoepel onder Gasselte is de belangrijkste kandidaat voor de opslag van radioactief afval. “De fik erin” aldus het redactioneel in het blad Atoomalarm.
De Wraak van Jonkheer de Brauw
Zonder twijfel de meest spraakmakende antikernenergie actie uit de periode na Dodewaard '81, vindt plaats in de nacht van 20 op 21 juni in Den Haag. In het ministerie van economische Zaken wordt ingebroken op de afdeling van 't Directoraat-generaal voor Energie.
Zes postzakken papier 'verhuizen', zakken vol dossiers, brieven, notulen, notities, agenda's, etc. De groep die de diefstal pleegt noemt zich 'De Wraak van Jhr. Mr. De Brauw', naar de voorzitter van de stuurgroep die de Brede Maatschappelijke Discussie organiseerde. De Brauw had zich 'teleurgesteld' uitgelaten toen bleek dat het kabinet, ondanks de duidelijke uitslag van de BMD, van plan was om kerncentrales te gaan bouwen.
Een paar dagen na de inbraak komt al de eerste onthulling: de kernenergielobby pleit voor deelneming in de bouw van een tweede snelle kweekreactor. Als er niet snel een positief besluit daar over genomen wordt, zal de nucleaire industrie orders mislopen voor onderzoek en bouw. Hoewel het kabinet dit voorstel liever niet in de Tweede Kamer aan de orde stelt, een meerderheid is waarschijnlijk tegen, reserveren ze al wel geld voor een onderzoeksprogramma en zetten daarmee de Kamer buitenspel.
Uit de volgende serie documenten (gepubliceerd in Bluf! 11-7) blijkt dat de minister van Economische Zaken Van Aardenne en Van Agt, de Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant, onderling al hebben besloten dat de nieuwe kerncentrales in Borssele en Moerdijk gebouwd zullen worden. De Vereniging Milieu Defensie eist naar aanleiding hiervan de heropening van het Kamerdebat over de bouw van nieuwe kerncentrales, omdat deze brief nog vóór dat debat is geschreven en goedgekeurd werd door Van Aardenne. CDA en VVD vinden de uitlatingen weliswaar ongelukkig, maar zien geen aanleiding in heropening.
In hetzelfde nummer van Bluf! een onthulling over een 'blanco-cheque' van Van Aardenne aan de Hoogovens-dochter Aldel: f 500.000.000,- extra steun en de garantie dat de kosten van een eventuele sluiting door de staat betaald zullen worden. Van Aardenne bijt vervolgens van zich af, door het publiceren van de gestolen stukken een 'schandelijke zaak' te noemen: "Ik meen dat de kranten er goed aan hadden gedaan als ze dat materiaal niet gepubliceerd hadden (...) Het is een aansporing om meer Watergate's in Nederland te krijgen en dan heb je mooi nieuws."[NRC, 12 juli 1985] Hiermee te kennen gevend dat hij van nog meer geheimen weet die het daglicht niet kunnen verdragen. Ondertussen wordt door de officier van justitie meegedeeld dat men maatregelen overweegt tegen het weekblad Bluf!, omdat ze, onder de kop 'Inbreken kan iedereen', de namen, adressen en vakantieperiodes publiceert van hoge ambtenaren. Begin '87(!) wordt de drukker van dat Bluf!-nummer verantwoordelijk gesteld voor die uitgave, omdat ze niet kunnen zeggen wie verantwoordelijk is voor het desbetreffende nummer.
Tot in het Algemeen Dagblad aan toe verschijnen ingezonden brieven waaruit duidelijk blijkt dat de inbraak bij E.Z. weliswaar afgekeurd wordt, maar dat men nog veel verontrustender vindt dat er inbraken voor nodig zijn om geheime afspraken aan het licht te brengen. Door D'66 wordt het aftreden van Van Aardenne geëist, maar dat gaat niet door, al is 57% van de Nederlandse bevolking het met deze eis eens. Uit diezelfde enquête blijkt dat 58% tegen de bouw van nieuw kerncentrales is en maar 26% vóór.
De derde serie onthullingen (gepubliceerd 25-8) gaan over pogingen om de inspraak procedures te vermijden/versnellen met de betrekking tot de bouw van kerncentrales. Daarbij wordt het duidelijk dat de voorlichters in het rondreizend PKB-circus (Planologische Kern Beslissing) van 2 t/m 6 september, f 1500,- per avond (exclusief reis- en verblijfkosten) verdienen. Hoewel Winsemius (de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer) blijk gaf van zijn ontsteltenis dat hij was gepasseerd in afspraken tussen staatssecretaris Van Amelsfoort en het Industrie en Havenschap Moerdijk over het afslaan van afval aldaar, wordt uit vertrouwelijke notities duidelijk dat hij van die afspraken wel degelijk op de hoogte was en dat zelfs een gedeelte van het geld (20 miljoen) van zijn ministerie afkomstig is.
Verder gaan er nog onthullingen over de gasprijzenpolitiek, de aanbeveling om meer aardgas te exporteren omdat dat de komst van meer kerncentrales noodzakelijk maakt, en over de afspraken rond de orders voor de nieuwe centrales met Frankrijk, die bereid zouden zijn het afval uit Borssele en Dodewaard op te slaan. Die geheime contacten zijn echter door het uitstellen van de bouw in verband met Tsjernobyl (april '86) afgebroken, aldus een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken later.
Door de inbraak is heel wat smerigheid boven tafel gekomen en dat heeft de antikernenergie beweging ongetwijfeld een flinke impuls en de atoomlobby een flinke deuk opgeleverd.
De onthullingen in Bluf!
Bluf! 176, 27 juni 1985
"De Wederopstanding van Jonkheer De Brauw"
Het hoe en waarom van de actie en de eerste onthulling: het kweekreactor-project
Bluf! 178, 11 juli 1985
'Inbreken kan iedereen'
De minister van Economische Zaken Van Aardenne en Van Agt, de Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant, blijken onderling al te hebben besloten dat de nieuwe kerncentrales in Borssele en Moerdijk gebouwd zullen worden
Bluf! 183, 15 augustus 1985
Atoomlobby-uitspraken in geheime afspraken over inspraak.
Pogingen om de inspraak procedures te vermijden/versnellen met de betrekking tot de bouw van kerncentrales
Bluf! 187, 12 september 1985
'Wie afval dumpt kan stront krijgen'
Winsemius (de minister van VROM) speelt de brave onschuldige minister. Uit vertrouwelijke notities wordt duidelijk dat hij van afspraken over afvalopslag in Moerdijk wel degelijk op de hoogte was en dat zelfs een gedeelte van het geld (20 miljoen gulden) van zijn ministerie afkomstig is.
Bluf! 190, 3 oktober 1985
'Wat is met het gezag?'
Over de gigantische voordelen die de 'heren Van Aardenne en (topambtenaar) Verberg' de grootverbruikers op hun elektriciteitsrekening willen gunnen.
Bluf! 194, 7 november 1985
'Zeer geheim'
Uitkeringen worden gekort en de gezondheidszorg moet maar inkrimpen. Maar miljarden worden uitgegeven voor nieuw wapentuig en ook het repressie-apparaat kan rekenen op geld. Dat de honger van het bedrijfsleven nog lang niet is gestild blijkt uit deze onthullingen.
Bluf! 196, 21 november 1985
'De wraak van jhr. mr. De Brauw prijst af'
Het aardgas is voor de kleinverbruiker onbetaalbaar geworden. Er profiteren duidelijk andere groepen mensen van dat goedkoop uit de grond gehaalde gas. De Wraak zocht voor je uit wie.
Bluf! 221, 15 mei 1986
'Geloof ze niet!'
Publicaties over Borssele, Siemens, Candu en Ballast Nedam, maar speciale aandacht voor de Franse nucleaire bedrijven en het arme China
Bluf! 221, 15 mei 1986
'De Wraak van justitie'
Justitie start een gerechtelijk vooronderzoek tegen Bluf!. Maar omdat dat geen rechtspersoon is wordt de drukker ('Raddraaier') aangepakt. De achtergronden.
Bluf! 226, 19 juni 1986
'Onderzoeken kan iedereen'
Korte geschiedenis en analyse van de atoomlobby en kernenergie in Nederland
Boortoren van Firma 'Boerenbedrog'
Voor het provinciehuis in Arnhem wordt een boortoren opgericht door de firma 'Boerenbedrog' uit Den Haag. Binnen wordt er door de leden van de Gelderse Provinciale Staten gedebatteerd over de mogelijke opslag van radioactief afval in zoutkoepels in Noord- en Oost-Nederland en de proefboringen die daarvoor nodig zijn. Na enkele uren wordt de boortoren demonstratief afgebroken door kernenergie opposanten als protest tegen die mogelijke proefboringen.
Fietsen tegen kernafval in de Achterhoek
Als protest tegen de mogelijke opslag van radioactief afval in zoutkoepels wordt er in de Achterhoek een tweedaagse fietstocht gehouden. Alle plaatsen die in aanmerking komen voor die opslag in de regio worden aangedaan. Ongeveer 40 mensen fietsen 2 dagen lang, daarnaast nog enkele tientallen die een deel van de route afleggen: van Winterswijk naar Winterswijk via Vreden (BRD), Eibergen, Neede, Borculo, Ruurlo, Groenlo, Lichtenvoorde en Aalten. In elke plaats wordt een petitie overhandigd aan de (loco-) burgemeester. De actie is, behalve als protest, ook nog enerzijds als ondersteuning van de plaatselijke groepen en anderzijds om aandacht te vragen voor de landelijke manifestatie in Gasselte een week later. Ter afsluiting wordt, terug in Winterswijk, een boortoren verbrand. Enige commotie ontstaat als in Lichtenvoorde door individuele actievoerders een bordje met de tekst "Herdenk de koloniale slachting" gezet wordt bij een (zo bleek later, juist officieel geplaatst) gedenkteken voor de gevallenen tijdens de 'politionele acties' in het toenmalige Nederlands Indië.